اكستازي از شادي تا مرگ
امروزه اعتياد، مشكل بزرگ جوامع است و خساراتي كه اين معضل يا بلاي خانمانسوز به جاي ميگذارد بسيار زيانبار است؛ زيرا نيروي جوان جامعه را از چرخه توليد خارج ميكند. اعتياد وابستگي جسمي يا رواني به چيزي است. اعتياد ميتواند به مواد شيميايي يا مواردي مانند اينترنت باشد. اعتياد به مواد شيميايي رايجترين نوع موجود است و موادي كه به طور معمول به كار ميروند؛ شامل داروهاي مسكن و خوابآور، محركهاي مغزي مواد استنشاقي، الكل، مواد افيوني و حشيش يا داروهاي مسكن و خوابآور شامل گروه داروهاي بنزدويازيين هستند. اين تركيبات باعث اختلال عملكرد شغلي و اجتماعي خواب آلودگي و اختلالات ادراكي است. از علايم آن پوست سرد و نمناك و عوارض آن ناراحتيهاي كبدي و گوارشي است و در نهايت در اثر مصرف زياد، مرگ را به دنبال دارد. گروه ديگري از مواد اعتيادآور كه ممكن است كمتر جلب توجه كند مواد استنشاقي مانند چسب موكت، تينر، بنزين، گاز فندك، اتر و مايع خشكشويي است كه پس از مصرف اين مواد فرد دچار تشنگي، سردرد، تهوع، پرخاشگري، اختلال تكلمي، افزايش تعداد ضربان قلب ميشود. اين گونه مواد باعث از بين رفتن سلولهاي مغزي، كاهش بهره هوشي و آسيب جدي به كبد، كليه، عضلات و ريه ميگردند. اما از آنجايي كه اين مواد اثر مستقيم بر مغز دارد احتمال كمخوني و سكته بسيار زياد است. تركيبات ديگر، مواد الكلي مانند انواع مشروبات الكلي هستند كه سبب بر هم خوردن تعادل و كندي پاسخ ميشوند و از علايم آن استشمام بوي الكل، سيگار كشيدن زياد و استفراغ است. در چنين افرادي خطر ابتلا به بيماري سر، گردن و آسيب كبد بسيار بالاست. مشهورترين گروه مواد اعتيادآور، مواد افيوني مانند ترياك، شيره، كدئين، مرفين و هروئين هستند كه حالت نشئهگي، گرما و گيجي ايجاد ميكنند. مشخصترين علامت مصرف، تنگي مردمك چشم و همچنين حساسيت، كاهش وزن، كاهش ميل جنسي و تيره شدن رنگ پوست است. احتمال ابتلا به هپاتيت، كزاز و ايدز در اين گونه افراد بسيار بالاست و مرگ بيشتر در اين گروه اتفاق ميافتد. گروه ديگر مواد اعتيادآور <كانابيس> است كه شامل حشيش، ماري جوانا، گراس، بنگ و... است. در اين گونه افراد تمركز از بين رفته و اشتها افزايش مييابد. از علايم مصرف آن قرمز شدن چشم است. اين مواد به سلولهاي مغزي آسيب جدي وارد ميكند و سبب سرطان ريه ميشود و اما گروه جديدي از مواد اعتيادآور كه محركهاي مغزي هستند. اين مواد روها از امفتامين ديتالين و مشتقات آنهاست. از مشتقات اين مواد ميتوان به سه و چهار متيلن دي اكسيد مت امفتامين MIDMA اشاره كرد. XTC امروزه به نامهاي اكستاسي، اكستازي، اكس و يا قرص شاديبخش شناخته شده است. اين ماده در سال 1914 در آلمان توسط شركت مرگ به عنوان كاهنده اشتها توليد شد، اما به علت عوارض آن از رده خارج گرديد. بعد از مدتي در دهه 70 در دوران درماني براي كمك به بيان احساسات بيمار به كار برده شد. با اثبات اين ماده روي مغز حيوانات آزمايشگاهي، مصرف آن ممنوع شد. در سالهاي اخير مصرف اين ماده در ميهمانيهاي شبانه موسوم به اكس پارتي افزايش يافته است. عامل اصلي رواج اين ماده در ايران عدم آگاهي افراد از عوارض ناشي از اين قرصهاست، به طوري كه با يك بار مصرف، آسيبهاي مغزي شديدي ايجاد ميكنند. اكستاسي به صورت قرصهاي خوراكي و تزريقي وجود دارد كه علامت مرسدس بنز، ميتسوبيشي، دلار و گاهي صليب روي آن حك شده است. اين ماده به راحتي قابل سنتز است به طوري كه با مصرف، اين دارو سلولهاي توليدكننده سروتونين تخريب شده و مادهاي در مغز آزاد ميشود كه باعث افزايش خلق، عدم تنظيم خواب، فعاليت جنسي و حساسيت به درد است. اين دارو به سلولهاي توليدكننده دوپامين نيز آسيب ميرساند، اثرات اين قرص 20 تا 90 دقيقه پس از مصرف ظاهر ميشود و 2 تا 3 ساعت در يك حد حفظ شده و بعد افت ميكند. اين اثرات شامل افزايش شديد خوب بودن، افزايش انرژي، احساس تمايل براي ارتباط با ديگران، افزايش هوشياري، افزايش حس بويايي و چشايي، احساس روشنايي و تمايل براي در آغوش گرفتن و بوسيدن ديگران است. به علت افزايش بيش از حد انرژي، اين افراد تمايل به تحركات طولاني دارند. ديگر اثرات آن كاهش اشتها، تاري ديد، گشاد شدن مردمكها است كه باعث ميشود در ميهمانيها با وجود نور كم مجبور به استفاده از عينكهاي آفتابي در شب شوند. حركات غيرطبيعي چشم، افزايش ضربان قلب و فشارخون، قفل شدن دندانها كه براي جلوگيري از اين حالت مجبور به مصرف آدامس هستند و تا ساعتها اين حالت فك زدنهاي غيرطبيعي وجود دارد. اين اثرات 3 تا 24 ساعت باقي ميماند و بعد از آن تمايل جدي براي مصرف مجدد آن وجود دارد. اعتياد به اين ماده رواني بسيار خطرناك و ترك كردن آن بسيار دشوار ميباشد. متاسفانه ميزان مصرف اين ماده خطرناك در ايران نيز در حال افزايش است و خطر مرگ با مصرف آن وجود دارد و تا امروز هيچ دانشمندي در جهان نتوانسته است پادزهري براي مسموميت با اكس شناسايي كند. اعتياد بيشترين آسيب را به جوامع ميزند و حساسترين پايه جوامع يعني خانواده را مورد تهديد قرار ميدهد. بنابراين چون هميشه پيشگيري راحتتر از درمان است، بهترين راه آگاه ساختن افراد، خانوادهها و كاهش تعداد معتادان جامعه است.