خطوط هفت‌گانه ( اقلام سبعه ) عبارتند از خطوطی که ظاهرا از دو خط معقّلی و کوفی بوجود آمده‌اند و شامل خطوط : « ثلث، نسخ، محقّق، ریحان،توقیع، رقاع و تعلیق » می‌باشد که اغلب در کشورهای عربی متداولند و برخی از آنها نیز اکنون دیگرمنسوخ شده‌اند.  در میان خطوط ایرانی و عربی، خط نستعلیق به گواه آثار آفریده شده به عنوان زیباترین خط و برتر از خطوط هفت‌گانه شناخته شده و آن را عروس خطوط اسلامی نامیده‌اند. خط نستعلیق (= نسخ‌تعلیق) از ترکیب دو خط « نسخ » و « تعلیق » بوجود آمده که سابقه‌ی آن به حدود قرن هفتم هجری می‌رسد و در دوره‌ی تیموریان توسط میرعلی تبریزی مدون و قانونمند شد و به دست میرعماد الحسنی (درگذشت ۱۰۲۴ ه.ق.) به اوج زیبایی خود رسید.

خط نسخ ‌چون تقریبا در سطح خط زمینه نوشته می‌شود، بین تمام خطوط هفت‌گانه خواناترین خط است و به همین دلیل معمولا برای نوشتن ادعیه و قرآن استفاده شده و می‌شود. اما تعلیق که بیشتر به عنوان خط تحریر برای نوشتن نامه‌ها و فرمان‌های حکومتی بکار می‌رفته، دارای دوایر زیاد، حروف مدور و قابلیت بسیاری در ارائه‌ی ترکیب‌های متنوع و کمپوزیسیون‌های گوناگون دارد. به همین دلیل بیشتر در بین کسانی رواج داشته که از نظر سواد و میزان آشنایی با خط در سطح بالایی بوده و در زمانه‌ی بی‌حوصله‌ی ما نمی‌تواند از نظر خوانایی گستره‌ی کاربری همگانی پیدا کند. اما خط نستعلیق که دارای تناسب بی‌نظیری در میزان سطح و دور است، هر دو مزیت خوانایی و توان ارائه‌ی ترکیب‌های گوناگون را دارد. که به همین دلیل برای نوشتن زبان فارسی، مناسب‌ترین خط است و از این‌رو خط ملی و رسمی ایران بشمار می‌رود.

از قله‌های متقدم این هنر می‌توان به هنرمندانی چون میرحسین ترک ( ق ۱۳۰۰ ه.ق.)، میرزا رضا کلهر (ف ۱۳۱۰ ه.ق.)، میرزا غلامرضا اصفهانی ( ف ۱۳۰۴ ه.ق.) و عمادالکتّاب (ف ۱۳۱۵ ه.ش.) اشاره کرد که هرکدام در پیشرفت و تحول این خط نقشی بسزا داشته‌اند. در بین بزرگان نستعلیق که هنوز سرانگشتان نگارگرشان با مرکب‌سیاه، کاغذ را روسفید می‌کند، استادان غلام‌حسین امیرخانی، عباس اخوین و کیخسرو خروش قله‌هایی هستند که نامشان همواره بر تارک این هنر خواهد درخشید.

 

 در این بین نرم افزارهایی است که به شما اجازه نوشتن نستعلیق را در محیطهایی مثل  Wordو PhotoShop می دهد.

۱- چلیپا : نسخه کامل این نرم افزار را می توانید از اینجا ذخیره کنید. کلمه رمز برای باز کردن فایل  www.itworld.ir  می باشد. پس از باز کردن فایل، اول قفل را نصب کنید و بدون راه اندازی مجدد ویندوز چلیپا را نصب کنید و باز هم بدون اینکه ویندوز را مجددا راه اندازی کنید Patch را نصب کنید و سپس کامپیوتر را راه اندازی مجدد کنید و برنامه را استفاده کنید!

 ۲- کلک (Kelk) : نسخه کامل این برنامه را می توانید از اینجا ذخبره کنید. پس از باز کردن فایل در فولدر ساخته شده، تمام توضیحات لازم برای اجرای برنامه را در فایل Help.jpg می توانید ببینید. حال برای استفاده از فونت کلک مثلا در محیط Word :

1- پس از باز كردن برنامه ورد با كليك راست كردن در جايي از نوار ابزار نوار control toolbox را باز کنید.

2- بر علامت آچاري كه در اين نوار ابزار است كليك کنید.
3- k2k.k2kpage را از اين منو پيدا کنید و بر روي آن كليك کنید.
4- حال مي توانيد برنامه كلك را در ورد داشته باشيد و به وسيله آن نستعليق تايپ كنيد .