نیلز بور ( niels bohr )
سؤال امتحان نهايي فيزيك دانشگاه كپنهاگ:
چگونه ميتوان با يك فشارسنج ارتفاع يك آسمانخراش را محاسبه كرد؟
پاسخ يك دانشجو:
"يك نخ بلند به گردن فشارسنج ميبنديم و آن را از سقف ساختمان به سمت زمين ميفرستيم. طول نخ به اضافه طول فشارسنج برابر ارتفاع آسمانخراش خواهد بود."
اين پاسخ ابتكاري چنان استاد را خشمگين كرد كه دانشجو را رد كرد. دانشجو با پافشاري بر اينكه پاسخش درست است به نتيجه امتحان اعتراض كرد. دانشگاه يك داور مستقل را براي تصميم درباره اين موضوع تعيين كرد. داور دانشجو را خواست و به او شش دقيقه وقت داد تا راه حل مسئله را به طور شفاهي بيان كند تا معلوم شود كه با اصول اوليه فيزيك آشنايي دارد. دانشجو پنج دقيقه غرق تفكر ساكت نشست. داور به او يادآوري كرد كه وقتش درحال اتمام است. دانشجو پاسخ داد كه چندين پاسخ مناسب دارد اما ترديد دارد كدام را بگويد. وقتي به او اخطار كردند عجله كند چنين پاسخ داد:
"اول اينكه ميتوان فشارسنج را برد روي سقف آسمانخراش، آنرا از لبه ساختمان پائين انداخت و مدت زمان رسيدن آن به زمين را اندازه گرفت. ارتفاع ساختمان مساوي يك دوم g ضربدر t به توان دو خواهد بود. اما بيچاره فشارسنج."
"يا اگر هوا آفتابي باشد ميتوان فشارسنج را عمودي بر زمين گذاشت و طول سايهاش را اندازه گرفت. بعد طول سايه آسمانخراش را اندازه گرفت و سپس با يك تناسب ساده ارتفاع آسمانخراش را بدست آورد."
"اما اگر بخواهيم خيلي علمي باشيم، ميتوان يك تكه نخ كوتاه به فشارسنج بست و آنرا مثل يك پاندول به نوسان درآورد، نخست در سطح زمين وسپس روي سقف آسمانخراش. ارتفاع را از اختلاف نيروي جاذبه ميتوان محاسبه كرد: T = 2 pi sqroot (l / g) ."
"يا اگر آسمانخراش پله اضطراري داشته باشد، ميتوان ارتفاع ساختمان را با بارومتر اندازه زد و بعد آنها را با هم جمع كرد."
"البته اگر خيلي گير و اصولگرا باشيد ميتوان از فشارسنج براي اندازهگيري فشار هوا در سقف و روي زمين استفاده كرد و اختلاف آن برحسب ميليبار را به فوت تبديل كرد تا ارتفاع ساختمان بدست آيد."
"ولي چون هميشه ما را تشويق ميكنند كه استقلال ذهني را تمرين كنيم و از روشهاي علمي استفاده كنيم، بدون شك بهترين روش آنست كه در اتاق سرايدار را بزنيم و به او بگوييم: اگر ارتفاع اين ساختمان را به من بگويي يك فشارسنج نو و زيبا به تو ميدهم."
اين دانشجو كسي نبود جز نيلز بور، تنها دانماركي كه موفق شد جايزه نوبل در رشته فيزيك را دريافت كند.
ترجمه شده از: Funny Emails ، منبع
ترجمه شده از: Funny Emails ، منبع
27 آبان برابر است با سالروز درگذشت نيلز هنريك ديويد بور (Niels Henrik David Bohr ) فيزيكدان شهير دانماركي ( 18 نوامبر 1962 ). او در كپنهاگ در سال 1885 متولد شد. در دبيرستان با اينكه در بسياري از دروس از جمله فيزيك استعداد خود را نشان داده بود ولي در نتايج معمولا دانشآموز برتر نبود و در جايگاه سوم يا چهارم قرار ميگرفت. همانگونه كه پدرش كه خود فيزيولوژيست بود از فرزندانش انتظار داشت ، نيلز به فيزيك و برادرش هرالد نيز به رياضي روي آوردند.
اواخر سال 1911 به انگلستان سفر كرد و با سر تامسون آشنا شد.ولي همكاري او با تامسون چند ماهي بيشتر به طول نيانجاميد و در دسامبر 1911 پس از ملاقاتي با ارنست رادرفورد در دانشگاه كمبريج ، همكاري چندين سالهاش با رادرفورد آغاز شد. اين همكاري تا سال 1937 يعني تا درگذشت رادرفورد ادامه يافت.
+ نوشته شده در جمعه ۴ خرداد ۱۳۸۶ ساعت توسط علی دیوونه...!
|