قلعه خیبر
خیبر سرزمینی است در هشت منزلی مدینه و در راه شام. این سرزمین در زمان پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم دارای هفت قلعه به شرح زیر بود:
1. حصن ناعم
2. حصن تموص یا حصن ابی الحقیق
3. حصن السلالم
4. حصن الشق
5. حصن النطاه
6. حصن الوطیح
7. حصن الکتیبه

تصویری از قلعه خیبر که توسط حضرت علی (ع) فتح شد
در روز اول و دوم از جنگ خیبر، پیامبر برای فتح دژها به ترتیب ابوبکر و عمر را مأموریت داد ولی آنها بدون نتیجه به حضور پیامبر برگشتند. پیامبر فرمود:« فردا این پرچم را به دست کسی میدهم که خدا و پیامبر را دوست دارد و خدا و پیامبر نیز او را دوست دارند و خداوند این دژ را به دست او میگشاید. او مردی است که هرگز پشت به دشمن نکرده و از صحنه نبرد نمی گریزد.» صبحگاهان علی علیه السلام را احضار کرد و دست بر دیدگان دردناک او کشید و دردش را تسکین داد به طوری که علی علیه السلام تا آخر عمر به درد چشم مبتلا نشد.
علی علیه السلام روانه دژها شد درحالی که زره محکمی بر تن داشت و شمشیر ذوالفقارش را در دست گرفته بود. او مرحب خیبری و برادرش را به هلاکت رساند و چون سپرش را در حین نبرد از دست داده بود، در یکی از دژها را از جا کند و تا پایان جنگ، از آن به جای سپر استفاده کرد. اولین قلعه ای که فتح شد، «حصن ناعم» بود و سپس حصن قموص که بزرگترین قلعه بود به دست حضرت علی علیه السلام گشوده شد. آنگاه حصن شق و نطاه و کتیبه و وطیح و سلالم نیز به ترتیب فتح شدند.
علی علیه السلام در این زمینه میفرماید:
«و الله ما قلعت باب خیبروقدفت به اربعین ذراعاً لم تحس به اعضائی بقوة جسدیه ولا حرکه غذائیه ولکن ایدت بقوه ملکوتیه ونفس بنورها مضیئه»
« من در قلعه را هرگز با نیروی بشری از جا نکندم، بلکه در پرتو نیروی الهی و با اتکاء به نفسی که آرامش ایمان و لقاء الله در آن رسوخ کرده، این کار را انجام دادم.»